
ГУЦУЛИ · КАРПАТИ · ЗАКАРПАТТЯ
hutsuly · karpaty · zakarpattia
КУЛЬТУРА
kultura — cultuur, waar deze avond vandaan komt
Zakarpattia ligt aan de andere kant van de Karpaten, in de westelijke hoek van Oekraïne. Door de bergen bleef de streek altijd wat apart: hier woonden eeuwenlang Hutsulen — bergherders die met hun schapen de hoge weiden op trokken en er de zomer bleven.
Omdat er weinig van buiten kwam, bleef er veel bewaard: houten kerken zonder één spijker, geweven ornamenten in rood en zwart, versierde bijlen, kleurrijke kralenkragen en de vyshyvanka — het geborduurde hemd dat je aandeed voor feest, kerk en trouwerij.
ТРОЇСТІ МУЗИКИ
troisti muzyky — de driekoppige kapel
Hutsul-muziek gaat snel en hard: viool, cimbaal, trembita (een herdershoorn van drie meter) en de accordeon. Op een dorpsfeest speelde de kapel dagen aan één stuk, en de dans — de kolomyika — is een kring die pas stopt als de muzikanten stoppen.
Een Zakarpattiaans feest was nooit alleen een maaltijd. Het was een reeks spelletjes, proeven en tradities: brood en zout bij de deur, dansen in een kring, en een oneindige rij toasts. Wie zat, moest opstaan. Wie stond, moest dansen.
Vandaar deze avond. Niet historisch correct — wel in de juiste geest.
Золотарьово
Zolotarovo — het dorp waar ik vandaan kom
Zolotarovo ligt in het district Khust in Zakarpattia, aan de voet van de Karpaten. Het is geen klein bergdorpje: er wonen ruim vierduizend mensen, met een eigen dorpsraad. De naam komt van золото (zoloto) — goud; de oude Hongaarse naam Ötvösfalva betekent letterlijk "goudsmedendorp".
Het dorp wordt al sinds 1414 in de archieven genoemd en hoorde in de loop van de eeuwen bij Hongarije, Tsjechoslowakije, de Sovjet-Unie en sinds 1991 bij Oekraïne — zonder ooit te verhuizen. Lang was er een fruitfabriek; de boomgaarden, de rivier en de bergen daarachter zijn er nog.
- РегіонrehionRegio
- Zakarpattia (Transkarpatië), district Khust
- НаселенняnaselennjaInwoners
- ±4.270 (volkstelling 2001: 4.266)
- КоординатиkoordynatyCoördinaten
- 48°10′51″ N · 23°30′06″ E
- ІсторіяistorijaEerst vermeld
- 1414
- НазвиnazvyAndere namen
- Ötvösfalva (HU), Zlatary (CZ), Solotarjowo (DE)
ДО П'ЯТИ РОКІВ
do pjaty rokiv — tot mijn vijfde
Mijn eerste jaren speelden zich bijna volledig buiten af. Binnen was om te eten en te slapen; al de rest gebeurde in de tuin, op het veld of aan het water. Vissen aan de rivier, urenlang, zonder klok.
Ik hielp mijn baba waar ik kon. Gras afdoen met een ouderwetse sikkel — eerst mee zwaaien, dan het gras omdraaien zodat het droogde in de zon. Dat noemden ze helpen; ik vond het een spel.
En dan de aardappelen. Met vrienden planten tot in de late avond, rij na rij, tot het te donker werd om nog verschil te zien tussen aarde en lucht. Daarna nog verstoppertje in de tuin, tot iemand ons riep.
Van die jaren blijft vooral dit over: veel buiten, veel mensen rond je, en altijd iets te doen met je handen. Precies wat deze avond wil zijn.
git blame ЗОЛОТАРЬОВО --since=1414